Otwarta nauka

Instytut Wysokich Ciśnień PAN zapewnia pracownikom afiliowanym w IWC PAN publikowanie artykułów w formule Open Access w ramach programów licencji krajowych i konsorcyjnych. Koszty publikacji artykułów w ramach programu są pokrywane z opłaty za licencję i autorzy nie ponoszą dodatkowych indywidualnych kosztów.

W roku 2026 IWC PAN uczestniczy w czterech programach publikowania otwartego:

• IOP - nieograniczona pula artykułów
• Elsevier - pula ograniczona do 1084 artykułów rocznie na cały kraj
• ACS - pula ograniczona do 468 artykułów rocznie na cały kraj
• Springer - pula ograniczona do 1381 artykułów na cały kraj

Więcej szczegółowych informacji, w tym listy tytułów czasopism, procedura wysyłania manuskryptów do czasopism, aktualne wykorzystanie artykułów w puli krajowej, jest dostępne na stronie internetowej Wirtualnej Biblioteki Nauki.

Zachęcamy autorów afiliowanych w IWC PAN do deponowania i udostępniania danych badawczych w Repozytorium RepOD – w kolekcji instytucjonalnej naszego Instytutu. Repozytorium RepOD spełnia wszystkie kryteria i standardy NCN oraz jest sprawdzonym narzędziem promocji i popularyzacji dorobku naukowego.

Repozytorium Otwartych Danych Badawczych – RepOD – jest pierwszym polskim repozytorium otwartych danych badawczych, powstałym z myślą o wszystkich naukowcach i instytucjach zainteresowanych udostępnieniem swoich zasobów. Działa od 2015 roku. Prowadzone jest przez zespół Platformy Otwartej Nauki Interdyscyplinarnego Centrum Modelowania Matematycznego i Komputerowego Uniwersytetu Warszawskiego.

Każdy zdeponowany w nim zbiór danych opatrzony zostaje numerem DOI. Korzystanie z repozytorium nie wiąże się z żadnymi opłatami dla użytkownika końcowego.

25 czerwca 2025 r. Narodowe Centrum Nauki poinformowało o zmianie polityki otwartego dostępu. Na mocy nowych zasad w raportach będzie można uwzględniać również artykuły opublikowane w modelu tradycyjnym – tzw. zamkniętym. Dodatkowo NCN zgodziło się na finansowanie publikacji w czasopismach hybrydowych, co dotychczas nie było dopuszczalne. Zasady stosowania ścieżek otwartego dostępu pozostają bez zmian – jeśli autorka lub autor zdecyduje się wykazać publikację jako otwartą, powinna ona spełniać wymagania odpowiedniej ścieżki.

Nie ulegają zmianie zasady dotyczące otwartego dostępu do danych badawczych.

NCN nadal popiera ideę otwartej nauki, a w szczególności korzystanie z tzw. zielonego otwartego dostępu, czyli deponowanie wersji manuskryptu w uznanych repozytoriach dziedzinowych lub instytucjonalnych, zgodnie z polityką wydawcy i obowiązującymi przepisami.

W związku z nasilającym się zjawiskiem nieuczciwych praktyk wydawniczych zwracamy się z prośbą o zachowanie szczególnej ostrożności przy wyborze czasopism, wydawnictw oraz konferencji naukowych, w których prezentują Państwo wyniki swoich badań.

Tzw. drapieżni wydawcy (ang. predatory publishers) i organizatorzy pseudokonferencji kierują się wyłącznie zyskiem, oferując szybką publikację za opłatą – bez rzetelnej recenzji naukowej i redakcji. Publikacja w takich miejscach może narazić autora i Instytut na straty finansowe i wizerunkowe, a artykuły te nie są uwzględniane w ewaluacji jakości działalności naukowej i mogą negatywnie wpłynąć na dorobek w postępowaniach awansowych.

Sygnały ostrzegawcze, na które warto zwrócić uwagę

• natarczywe, masowe zaproszenia e-mailowe (często pochlebne i spersonalizowane) do publikacji lub wygłoszenia referatu
• obietnica bardzo szybkiej publikacji (np. w ciągu kilku dni) i brak rzetelnego procesu recenzji
• niejasne lub ukrywane opłaty publikacyjne/konferencyjne
• tytuł czasopisma lub nazwa konferencji łudząco podobne do renomowanych
• fałszywe lub zawyżone wskaźniki (np. zmyślone „impact factory”), fikcyjne rady naukowe, brak weryfikowalnych danych kontaktowych wydawcy
• konferencje o bardzo szerokim, „wszystko-obejmującym” zakresie tematycznym, organizowane w atrakcyjnych turystycznie lokalizacjach

Przed wysłaniem manuskryptu lub zgłoszenia prosimy o

• sprawdzenie, czy czasopismo znajduje się w aktualnym wykazie MNiSW oraz w uznanych bazach (Scopus, Web of Science, DOAJ)
• weryfikację wydawcy i konferencji (np. za pomocą narzędzia Think.Check.Submit / Think.Check.Attend)
• w razie wątpliwości – konsultację z kierownikiem laboratorium lub dyrektorem ds. naukowych

Dziękujemy za rozwagę i dbałość o jakość oraz dobre imię Instytutu.